Jadwiga Anioła

strona

J.Anioła 2013 5

PLASTYKA OBRZĘDOWA

urodzona: 1971 r.  Poznań

Zamieszkała: Rogalinek pow. Poznań gm. Mosina

Jadwiga Anioła urodziła się w Poznaniu, jednak rodzinnie związana jest z okolicami Kórnika. Mieszka w Rogalinku, gdzie wraz z mężem posiadają gospodarstwo rolne. Z wykształcenia kucharka, od 16 roku życia wykonuje wieńce dożynkowe. Wcześniej wieńce wykonywała sąsiadka, która jednak pewnego dnia zapakowała kłosy zboża w worek, przyniosła pani Jadwidze, mówiąc przy tym, że od teraz to ona będzie odpowiedzialna za ich plecenie. Od tego czasu twórczyni, wraz z mężem, wykonuje wieńce na dożynki, wianki dla dziewcząt a także wianki z 9 ziół na Matki Boskiej Zielnej. Robi je z tego, co ma pod ręką: ze zbóż, kwiatów, owoców i warzyw z własnego pola lub ogródka. W 2013 roku wykonała wieniec w Wielkopolskim Parku Etnograficznym w Dziekanowicach w czasie trwania „Żywego Skansenu”, a jako materiał posłużyło jej to, co zrodziło się na terenie muzeum.

Prócz wieńców dożynkowych Jadwiga Anioła wykonuje również pieczywo obrzędowe: koszyki z ciasta drożdżowego do dekoracji stołu oraz baby wielkanocne, według liczącego sobie ponad 100 lat przepisu. Zajmuje się również od 2002 roku wykonywaniem kraszanek rytych. Tradycję tę wyniosła z domu, pamięta bowiem jak jej babcia farbowała jaja i ryła w nich wzory. Pani Anioła przez dłuższy czas zajmowała się tym tylko okazjonalnie, zdobiąc jaja na prezenty dla bliskich. Od 12 lat jednak zaczęła wykonywać ich coraz więcej, i jak sama przyznaje, „złapała bakcyla” do tego stopnia, że teraz ryje wzory w jajach w każdej wolnej chwili, szczególnie chętnie wieczorami, podczas oglądania telewizji. Dlatego też w jej domu Wielkanoc trwa cały rok. Wydrapanie jaja zajmuje jej od 2 do 3 godzin, jednak wcześniej wydmuszkę trzeba gotować w barwniku kolejne 3 do 5 godzin. Gęsie jaja – gdyż takie, z powodu ich twardości najlepiej nadają się na kraszanki – farbuje w barwnikach naturalnych, które zbiera dla niej jej mąż: w korze dębu, szyszkach olchowych, barwinku, cebuli, buraczkach. Szczególnie podobają się jej czarne pisanki, barwione w szyszkach olchowych. Wydrapane w nich wzory mają piękną, srebrzystą poświatę. Jednak barwnik utwardza skorupkę, przez co takie jaja najtrudniej się drapie. Czarne jaja – zgodnie z tradycją – dawała panna niechcianemu kawalerowi.

Jadwiga Anioła wykonuje wzory które pamięta, że wykonywała jej babcia. W odróżnieniu od drobnych opolskich kwiatków, te są duże. Wzory i motywy twórczyni wymyśla na bieżąco – nie planuje wcześniej i nie rysuje ich na jajku. Dlatego też nigdy nie wykonała dwóch identycznych kraszanek. Do wykonania wzoru służyć może wszystko, co ma ostrze: gwóźdź, rylec, nóż do tapet a nawet dłuto, a do jego utrwalenia niezastąpione jest masło lub gęsi tłuszcz.

Twórczyni bardzo chętnie dzieli się swoimi umiejętnościami z innymi. Kraszanki nauczyła wykonywać swoją córkę, a także prowadziła warsztaty dla dzieci w klasach od 1 do 3. Chce podtrzymywać tę tradycję, „żeby to nigdy nie zginęło”. Od 2002 roku bierze udział w festynach i spotkaniach w Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie, od 2013 roku również w wydarzeniach organizowanych przez Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach. Na tego typu wydarzenia ubiera się w strój ludowy, noszony w okolicach Rogalinka, która zrekonstruowała na podstawie wspomnień i fotografii rodzinnych.

W Stowarzyszeniu Twórców Ludowych od 2014 r.

Opr. M.Machowska

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s